Strefy czasowe

Cała Ziemia podzielona jest umownie na strefy czasowe. Granice stref czasowych przebiegają z grubsza co 15 stopni długości geograficznej. Skąd się wziął podział na strefy czasowe z granicami co 15 stopni? Ziemia wykonuje pełny obrót w ciągu 24 godzin, moment górowania Słońca (południe) przemieszcza się ze wschodu na zachód z szybkością 360/24, czyli 15 stopni na godzinę.
Południk zerowy przebiega przez Londyn, strefa czasowa otaczająca ten południk jest zerową strefą czasową, a jej czas nazywa się uniwersalnym czasem koordynowanym i oznacza skrótem UTC (od ang. Coordinated Universal Time). Polska leży w strefie czasowej sąsiadującej od zachodu ze strefą zerową, na terenie państwa obowiązuje czas oznaczony UTC+1, który jest o jedną godzinę późniejszy niż uniwersalny.
Jeszcze do niedawna czas był wyznaczany za pomocą słońca i zależał od rotacji Ziemi. Obecnie czasy urzędowe są wyznaczane przez zegary atomowe rozmieszczone w laboratoriach na całym świecie. Zegary te są koordynowane poprzez systematycznie wzajemnie porównania tak, aby była na nich dokładnie ta sama godzina.

Strefy czasowe na świecie (Kliknij na mapę aby powiększyć):
strefy czasowe

Dlaczego strefy czasowe nie mają regularnych linii dookoła ziemi? Z powodów praktycznych! Strefy, na przykład, mogą przebiegać wzdłuż granic kraju. Dzięki temu wszyscy jego mieszkańcy regulują zegarki na tę samą godzinę.

Planeta ziemia jest okrągła i okręca się wokół własnej osi sprawiając, że w niektórych miejscach jest środek dnia, a w innych noc. Cały obwód podzielony jest na południki czyli linie biegnący od jednego bieguna do drugiego. Ich szerokość wynosi około 15 stopni. Jeden taki obszar jest strefą czasową, w której obowiązuje jeden i ten sam czas. Poszczególne strefy różnią się od siebie o jedną godzinę. Jednakże w niektórych przypadkach, szczególnie z powodów terytorialnych wprowadzane są strefy nazywane urzędowymi gdzie czas różni się o 30 lub 45 minut.

Powstanie stref czasowych zaproponowano w 1878 roku, a oficjalnie wprowadzono je 6 lat później. Granice stref czasowych w praktycznym sensie tego znaczenia istnieją tylko na wodach oceanicznych i morskich. Na stałym lądzie uzależnione są od terytoriów państw tak aby w małych krajach istniał ten sam czas. Teoretycznie w krajach o bardzo dużym obszarze wprowadzone są różne strefy czasowe (np. w USA lub Rosji), jednakże zdarzają się też takie sytuacje gdzie chociaż terytorium jest duże panuje w nim ten sam czas. Tak jest w Chinach gdzie różnica między granicą wschodnią a zachodnią to więcej niż 3 godziny. Strefami czasowymi z nietypowymi różnicami jest na przykład 30 minut w Iranie albo 45 w Nepalu. Przed drugą wojną światową w Holandii używano różnicy 20 minut. Co ciekawsze starając się wprowadzić spójność ze względu na stosunki polityczno-ekonomiczne występują różnice wynoszące nawet 26 godzin.

Strefa czasowa zaczyna się na UTC-12:00 i obowiązuje w Baker i Howland w USA. Następne ważniejsze strefy jakie należy wspomnieć jest UTC-09:30 w Markizach i UTC-03:30 w Kanadzie. Czas uniwersalny czyli UTC +/- 00:00 obowiązuje między innymi w Maroko, na Islandii czy w Ghanie. W Polsce, jak i we większości krajów Europejskich obowiązuje czas UTC+01:00, w okresie letnim określany jako UTC+02:00. Ciekawszym czasem jest UTC+3:30 (UTC+4:30 w czasie letnim) w Iranie, UTC+4:30 w Afganistanie, UTC+5:30 w Indiach i Sri Lance, UTC+5:45 w Nepalu, UTC+06:30 na Wyspach Kokosowych, UTC+8:30 w Korei Północnej, UTC+11:30 w Norfolk. Oraz ostatnia ważna strefa czasowa UTC+14:00 w Kiribati.

© Godzina.info Linki Kontakt